Bông hoa lan cuối cùng

0

Bông Hoa Lan – Trong số các loại hoa thì có lẽ hoa lan là loại hoa làm nhiều người mê mẩn nhất. Dám nói như vậy bởi hiện nay thị trường bán lan thật sự rất sôi động với hàng loạt thương vụ tiền tỉ diễn ra, làm xôn xao giới chơi lan.

Người ta thích hoa lan đơn giản không phải chỉ vì hoa lan đẹp. Mà vì hàm lượng thông tin vô tận, những câu chuyện thú vị mà nó chứa đựng trong từng cánh hoa, từng sợi lông, túi mật, cọng rễ và cả mùi thơm… Cuộc sống khắc nghiệt trên vỏ cây buộc loài lan phải sử dụng tất cả mọi chiến thuật sinh tồn mà con người vẫn chưa hiểu hết. Nhưng để rồi từ đó, ai cũng dễ dàng tìm được cho mình một phong cách sống thông thái và độc đáo từ nguồn thông tin vô tận này.

Phía trên mặt đất, bông hoa lan bất đối xứng và đẹp kì lạ. Nó biến dạng mạnh mẽ để dẫn dụ côn trùng đến mức các nhà phân loại học không ít lần “bị lừa” khi họ dựa vào cấu trúc hoa để sắp xếp họ hàng. Côn trùng bị “lợi dụng” theo hàng trăm cách khác nhau, từ dụ dỗ đến đe doạ, mà vũ lực cũng là một cách. Lan Thiên nga (Catasetum) bóp cò bắn hạt phấn thẳng vào côn trùng theo đúng nghĩa đen, khiến nó sợ hãi mà bỏ chạy, mang theo hạt phấn mà không dám quay lại chỗ cũ, tránh cho cây tự thụ phấn. Hay Lan hài bẫy côn trùng vào cái phễu, rồi buộc nó phải bò theo một đường hầm lắt léo để thụ phấn… để thấy level bắt ruồi muỗi để ăn của nhóm cây bắt mồi chỉ là… đàn em.

Bên dưới, mà dưới thân chứ không phải dưới đất vì phần nhiều cây lan mọc trên cây. Cây dẫn dụ nấm cộng sinh đến xâm nhập vào hệ thống bẫy đã dựng sẵn rồi tận dụng hệ nấm này để hút dinh dưỡng, giúp nó tồn tại được trên thân cây gỗ, vốn khắc nghiệt không thua gì cuộc sống trên sa mạc. Tạo hoá kì diệu làm ra một loại cây có mô hình kinh tế hoàn hảo, sử dụng triệt để một chút ánh sáng thừa, một chút nước đọng lại trên thân cây để hoàn thành nhiệm vụ chung của thế giới sống: duy trì nòi giống.

Không có loài nào thực hiện nhiệm vụ này theo cách độc đáo như hoa lan. Trong quá trình sinh sản, hoa lan tạo ra hàng triệu hạt bé li ti như hạt bụi được gió thổi đi khắp nơi. Về tốc độ thích nghi ta có thể so sánh với cây cam cho dễ hiểu. Một cây cam tự nhiên giả sử tạo ra 30 quả, tương đương 500 hạt mỗi mùa thì số lượng biến dị tổ hợp giới hạn ở con số 500 hạt. Ở cây lan số biến dị tổ hợp được mang ra thử nghiệm trước thiên nhiên khắc nghiệt là hàng triệu. Thiên nhiên có khắc nghiệt đến mấy rồi cũng sẽ có một tổ hợp biến dị giúp cây lan chiếm lĩnh và tồn tại. Đó là lý do họ lan là một trong hai họ thực vật lớn và đa dạng nhất.

Viết như vậy để mỗi lần người đọc nhìn vào một bông hoa lan có thể thấy cả thế giới sống động bên trong. Khi ta trồng cây lan trong nhà, không khí chúng ta hít thở trở thành một phần cơ thể cây lan, trở thành bông hoa lan. Đâu phải nói ngoa khi cho rằng cả thế giới chứa đựng bên trong bông hoa lan.

Viết như vậy, để mỗi lần đi rừng thấy một bông hoa lan, chúng ta nghiêng đầu trước sự kì diệu của đấng tạo hoá!

Mà rừng bây giờ, những nơi chúng ta có thể vào dễ dàng. Rừng Mỹ, rừng Việt Nam. Không còn mấy dịp để chúng ta còn nhìn thấy hoa lan!

Để thoả mãn mong muốn sở hữu hoa lan của hàng triệu người, từ cả trăm năm trước, người Anh, Mỹ còn gửi tàu đi Borneo, Malaysia… để mang về những chuyến tàu đầy hoa lan. Nghề đi săn hoa lan lúc đó dù không mấy người làm nhưng vẫn là một nghề hái ra nhiều tiền. Cho đến khi công ước bảo vệ đa dạng sinh học được thực thi thì họ ngừng hẳn. Còn bây giờ, chúng ta khai phá hết rừng Việt Nam đến rừng Lào, Cambodia… Rừng gần không còn lan người ta đi vào rừng xa. Một người đi không đủ, người ta thuê thêm nhiều người dân tộc giỏi đi rừng để khai thác thêm ở rừng sâu…

Thế là khi nhìn vào cây lan kì diệu, chúng ta thấy tiền, thấy nỗi lo muôn thuở: gia đình, con cái, cơm áo gạo tiền.

Quên mất rằng bông hoa nở giữa thiên nhiên là của chung không thuộc về ai.

Cho đến cây lan cuối cùng, người vẫn cần tiền.

Cho đến khi một loài thiết yếu biến mất, một mắt xích bị phá vỡ, người vẫn cần tiền.

Người da đỏ từng nói: “Cho đến khi cây gỗ cuối cùng bị chặt, dòng sông cuối cùng bị đầu độc và con cá cuối cùng bị bắt thì chúng ta mới nhận ra tiền không ăn được.”

Vậy nên khi hái một bông hoa rừng làm của riêng, xin đừng quên thiên nhiên không thuộc về ai.

guest
0 Bình luận
Inline Feedbacks
Xem tất cả các bình luận